Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

0
149

Obsesif kompulsif bozukluk nedir sorusunun yanıtı şöyle verilebilir: Kişinin zihninde engel olamadığı evham, takıntılı düşünce, zihninde uzaklaştıramadığı kuruntular ve bunlarla baş etmek için uygulamaya koyduğu yineleyici davranışlardır. Bu durumu yaşayan insanlar örneğin; sürekli sevdiklerinden birinin ya da kendisinin ölebileceğini, bunun olmaması için her sabah 7 defa yüzünü yıkaması gerektiğini düşünebilir.

Türkiye’de Obsesif Kompulsif Bozukluk

Türkiye’de obsesyonun görülme sıklığı %2-3 aralığındadır. Bu oran, yalnız tanı almış ve ilaç kullanan kesimi temsil eder. Bunun yanında obsesyonu ile kendi başına mücadele eden ya da bu durumu huy olarak benimseyip ‘ben böyleyim’ diyen insanlar bu oran içinde yer almamaktadır. Türkiye’de en fazla dini obsesyon (dini ibadetlerde hata yapma ya da namaz kılarken başka düşüncelere kapılma korkusu) ve şartlı obsesyon görülür. Ayrıca temizlik obsesyonu da en fazla kadınlarda görülmektedir. Diğer yandan her iki cinste de kuşku obsesyonu Türkiye’de en fazla görülen obsesyonlardandır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Türleri

Obsesif kompulsif bozukluk, farklı türlere ayrılarak incelenmektedir. Bu türler şöyle sıralanabilir:

  • Bulaşma ve temizlik obsesyonu: İnsanların mikrop taşıdığına dair bir kuruntu olan bu obsesyonda, kişi dışarıdan gelen kişiye çöp muamelesi yapabilir. Dokunmak istemeyebilir, duş almasını isteyebilir ya da kapıda tüm kıyafetlerini çıkarmasını rica edebilir. İnsanların dokundukları yere dokunmama, mikrop kapmamak için toplu taşıma araçlarına binememe ve havada insanların yaydığı mikroplar olduğunu düşünerek dışarı çıkamama durumları görülebilir.
  • Kuşku obsesyonu: Tüpü kapattım mı, ütüyü fişte unuttum mu, kapıyı kilitledim mi gibi düşünceler yüzünden kişi evden çıkamayacak duruma gelebilir. Yolun yarısına kadar gidip koşarak eve dönme, defalarca kontrol ettiği halde emin olamama gibi durumlar görülebilir.
  • Başkalarına zarar verme obsesyonu: Özellikle yeni doğum yapmış annelerde ve bebeği olan babalarda görülen bu obsesyon, kişinin elinde olmadan zarar vereceğini veya birden saldırganlaşacağını düşünerek korkması anlamına gelir. Kişi kendini sevdiklerinden soyutlar.
  • Simetri ve düzen obsesyonu: Duvardaki tablonun yamuk durmasına tahammül edememe, birbirine uymayan yapboz parçaları yüzünden ağlama krizleri geçirme, perdelerin her kıvrımını düzeltme ya da dolaptaki elbise askıları arasındaki mesafeyi cetvelle ölçme gibi durumlar görülebilir.
İlginizi Çekebilir:  Pilatesin Vücuda Etkileri Nelerdir?

Bunlar yalnızca obsesif kompulsif bozukluğun bazı türleridir. Bundan başka onlarca tür daha görülebilmekte iken, en sık görülen çeşitleri bu şekilde sıralanabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Nedenleri

Bu bozukluğun nedenleri kesin olarak bilinmemekle birlikte bazı tetikleyici unsurlar şöyle sıralanabilir:

  • Beyinde işlev bozuklukları ve seratonin hormonu salgılanması: Beyindeki işlev bozuklukları, sinapsların bağlantı bölgesine bağlı olarak takıntılı düşüncelere, yineleyici davranışlara neden olabilmektedir.
  • Kişilik özellikleri: Kişinin aşırı kaygılı ve zor mizaca sahip olması, bu bozukluğa sahip olma riskini arttırır.
  • Çocukluk çağı travmaları: Çocukluk travmalarında kişi, savunma mekanizmaları çerçevesinde korunmak için alakasız totemler yapar. ‘100’e kadar sayarsam annemle babam kavga etmeyecek’ gibi… Yetişkinlikte ise bu durum obsesyona neden olur. Kişi her şey için böyle alakasız totemler yapmaya başlar.
  • Genetik nedenler: Genetik yatkınlığın, tıpkı şizofreni ve depresyon gibi obsesif kompulsif bozukluğa da neden olduğu ortaya çıkmıştır.

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluk nasıl tedavi edilir sorusunun yanıtı iki şekildedir. Birincisi; ilaç tedavisidir. İlaç tedavisi yoluyla kişinin dikkati işlerine ve ailesine yönlendirilir ve obsesif düşünceler vakit ayıramamaya başlar. İkincisi ise terapidir. Bunun için uzman bir klinik psikologa başvurulmalıdır. Bilişsel davranışçı terapi kullanılarak kişinin obsesif kompulsif bozukluk tedavisi gerçekleştirilebilir.

 

Gönderiliyor
Ziyaretçi Oyları
( Oy)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here